الأمجد ، والد جناب حاج ملا احمد است ، و از مصنّفات اوست : لوامع ، و جامع السعادات « 1 » و مشكلات العلوم ، و انيس التجار ، و معتمد الشيعه ، و التحفة الرضويه ، و التجريد ، و كتاب فارسى در اصول دين مسمّا به انيس الموحدين ، و مناسك الحج ، و محرق القلوب و غيرها . و از ملاحظهء كتب او معلوم مىشود كثرت فضل و تبحّر او در انواع علوم . گويند كه ، در ايام تحصيل در نهايت فقر وفاقه بوده حتى آن‌كه بعضى اوقات مىشده كه قادر بر تحصيل چراغ نبوده لاجرم به روشنى چراغ بيت الخلاء مطالعه مىنموده ، و هرگاه كسى مىخواست داخل شود در آن مبال تنحنح مىفرموده تا كسى بر حال او آگاه نشود . با اين سختى و شدت ، تحصيل علم كرد تا رسيد به آن مقامات . صاحب روضة البهيه نقل كرده كه ، مرحوم حاج ملا مهدى نراقى تلمذ كرد بر ملا اسماعيل خاجوئى سى سال و بسيار شايق به تحصيل بود و به نحوى اشتغال به درس داشت كه هرچه از ولايتش كاغذ براى او مىآمد مطالعه نمىنمود كه مبادا چيزى در آن باشد كه باعث پريشانى حواس او گردد و آن مكتوب را مطالعه نكرده در زير فرش خود مىگذاشت « 2 » . و والد او ابو ذر از عاملين حكام و پاكار « 3 » نراق بود . چنان اتفاق افتاد كه او را كشتند خبر قتل پدر براى او نوشتند او هم‌چنان به نحو مرسوم آن مرقوم را مطالعه نكرده در زير فرش خود گذاشت . چون بستگان او مأيوس شدند از او ، لاجرم كاغذى براى استاد او نوشتند كه به او واقعه را اطلاع دهد و او را بفرستد به قريهء نراق براى اصلاح تركه و ورثه . چون مرحوم ملامهدى به درس حاضر شد استاد را مهموم يافت . عرض كرد : براى چه امروز محزون مىباشيد و درس شروع نمىفرماييد ؟ فرمود : بايد به روى تو به نراق براى آن‌كه والدت مريض يا مجروح گشته . گفت : خداوند او را حفظ مىفرمايد شما درس را شروع كنيد . استاد تصريح كرد به

--> ( 1 ) . اين كتاب ارزشمند توسط دكتر سيد جلال الدين مجتبوى به نام علم اخلاق اسلامى به فارسى ترجمه و توسط انتشارات حكمت چاپ شده است ( 2 ) . الروضة البهيّه ، ص 15 ( چاپ سنگى ) ( 3 ) . پاكار ، اسم يا صفت است ، خدمتكار ، نوكر ، پارو ، تحصيلدار ، پايكار هم گفته شده است ( فرهنگ عميد ، ص 232 )